|
بخوان دعای فرج را دعا اثر دارد دعا کبوتر عشق است که بال و پر دارد بخوان دعای فرج را که یوسف زهرا ز پشت پرده غیبت به ما نظر دارد
در باغ خدا كه ولايت ثمرش زهراست درخت و باغبان شد پدرش نازم به امام عسكرى آنكه به حسن مهدى پدر جهانيان شد پسرش امام حسن عسكرى (ع) يازدهمين امام شيعيان، در روز جمعه هشتم ربيع الثانى، سال 232 ه . ق (1) در مدينه منوره ديده به جهان گشود، (2) و عالم را با نور جمال خويش روشن نمود . پدر بزرگوار آن حضرت، امام هادى (ع) و مادرش بانويى پارسا و شايسته است كه از او به نامهاى «حديثه» ، «سليل» و «سوسن» ياد شده است . اين بانوى گرامى از زنان نيكوكار و داراى بينش اسلامى بوده در فضيلت او همين بس است كه پس از شهادت امام حسن عسكرى ( عليه السلام) پناهگاه و نقطه اتكاى شيعيان در آن دوره بحرانى و پراضطراب به شمار مىرفت . (3) مدت امامت امام حسن عسكرى ( عليه السلام) شش سال، و با سه نفر از خلفاى عباسى كه هر يك از ديگرى ستمگرتر بودند، معاصر بود: المعتز بالله - المهتدى بالله - و المعتمد بالله . امامتحضرت از سال 254 شروع شد و در 260 ه . ق با شهادت آن حضرت پايان يافت . به مناسبتسالروز ولادت آن امام همام، در اين مجال نگاهى داريم به برخى «انتظارات حضرت» از شيعيان خويش، اميد كه ره توشتهاى باشد براى همه آنهايى كه بر خط امامت و ولايتسير مىكنند . شيعه از ديدگاه امام حسن عسكرى ( عليه السلام) از ديدگاه امام يازدهم هر كس كه بنام شيعه خوانده شود ولى اوصاف و ويژگيهاى يك شيعه حقيقى و واقعى را دارا نباشد، شيعه شمرده نمىشود . شيعه واقعى كسانى هستند كه همچون رهبران دينى خويش در نهضتخدمت رسانى به مردم و برادران دينى خويش فعال و كوشا باشند و به دستورات و نواهى الهى پاى بند باشند چنان كه حضرت عسكرى در كلام زيبا و دلنشين خود درباره تعريف شيعه مىفرمايد: «شيعة على هم الذين يؤثرون اخوانهم على انفسهم و لو كان بهم خصاصة و هم الذين لايراهم الله حيث نهاهم و لا يفقدهم حيث امرهم، و شيعة على هم الذين يقتدون بعلى فى اكرام اخوانهم المؤمنين (4) ; پيروان و شيعيان على ( عليه السلام) كسانى هستند كه برادران (دينى) خود را بر خويش مقدم مىدارند گرچه خودشان نيازمند باشند و شيعيان على ( عليه السلام) كسانى هستند كه از آنچه خداوند نهى كرده دورى مىكنند و به آنچه امر نموده عمل مىكنند و آنان در تكريم و احترام برادران مؤمن خود به على ( عليه السلام) اقتدا مىنمايند و در جاى ديگر درباره نشانههاى شيعيان فرمود: «علامات المؤمنين خمس صلاة الاحدى و الخمسين و زيارة الاربعين و التختم فى اليمين و تعفير الجبين و الجهر ببسم الله الرحمن الرحيم (5) ، نشانههاى مؤمنان (شيعيان) پنچ چيز است: خواندن پنجاه و يك ركعت نماز در هر روز (17 ركعت واجب و 34 ركعت نافله) زيارت اربعين امام حسين ( عليه السلام) داشتن انگشتر در دست راست، و ساييدن پيشانى به خاك و بلند خواندن بسم الله الرحمن الرحيم (در نمازها) . انتظارات امام عسكرى ( عليه السلام) از شيعيان انتظارات و توقعات امام حسن عسكرى ( عليه السلام) به عنوان آخرين امامى كه در جامعه حضور عينى داشته، و بعد از او غيبت صغرى و كبرا فرزندش مهدى موعود ( عليه السلام) آغاز مىگردد و براى مدت مديدى مردم و جامعه از درك حضور او محروم خواهند بود قابل اهميت و دقت است، و مىتواند رهنمودهاى گرانبها و ارزشمندى باشد براى دوران غربت تشيع و دورانى كه غبار غم هجرت مولا و محبوبشان بر دلها و پيشانى آنها سايه افكنده است، اينك به گوشههايى از انتظارات حضرتش مىپردازيم . 1 - انديشه و تفكر اساس تمام پيشرفتهاى مادى و معنوى بشر در طول تاريخ، انديشه و تفكر از يك طرف، و سعى و تلاش و عمل از طرف ديگر بوده است . اگر بشر قرن بيستم و بيست و يكم از نظر صنعتى و تكنولوژى به موفقيتهاى چشمگيرى دستيافته، بر اثر انديشه و تلاش بوده است; چنان كه پيشرفتهاى معنوى جوامع و افراد نيز بر اثر بهرهورى از توان عقل و تفكر و قدرت عمل و تلاش بوده است . پيامبران، امامان و بندگان صالح الهى همگى اهل فكر و تعقل بودهاند، در منزلت ابوذر امام صادق ( عليه السلام) فرمود: «بيشترين عبادت اباذر كه رحمتخدا بر او باد، انديشه و عبرت اندوزى بود (6) » قرآن اين كتاب الهى و آسمانى براى انديشه و تفكر، ارزش والا و حياتى قائل است و زيباترين و رساترين سخنان را درباره ارزش دانش و تعقل، و دقت و تفقه بيان نموده است در قرآن بيش از هزار بار كلمه «علم» و مشتقات آن كه نشانه بارورى انديشه است تكرار شده و افزون بر 17 آيه به طور صريح انسان را دعوت به تفكر نموده، بيش از 10 آيه با كلمه «انظروا; دقت كنيد» شروع شده است . بيش از پنجاه مورد كلمه عقل و مشتقات آن به كار رفته است و در چهار آيه نيز قاطعانه به تدبر در قرآن امر شده است . (7) و همچنين از كلمه فقه و تفقه و امثال آن بهره جسته است . (8) با توجه به اين اهميت انديشه و تفكر است كه امام حسن عسكرى ( عليه السلام) از شيعيان خويش انتظار دارد، كه اهل انديشه و تفكر باشند . لذا فرمود: «عليكم بالفكر فانه حياة قلب البصير و مفاتيح ابواب الحكمة ; بر شما باد به انديشيدن! پس به حقيقت، تفكر موجب حيات و زندگى دل آگاه و كليدهاى دربهاى حكمت است . (9) انسانهايى كه با عقل انديشه نكنند و با چشم جانشان در ديدن حقايق دقتبخرج ندهند در روز قيامت نابينا محشور مىشوند . امام حسن عسكرى ( عليه السلام) اين حقيقت را با گوشزد كردن آيهاى از قرآن براى اسحاق بن اسماعيل نيشابورى در طى نامهاى چنين بيان مىكند: «اى اسحاق! خداوند بر تو و امثال تو از آنهايى كه مورد رحمت الهى قرار گرفته و همچون تو داراى بصيرت خدا دادى مىباشند، نعمتخويش را تمام كرده است ... پس به يقين بدان اى اسحاق كه هركس از دنيا نابينا بيرون رود، در آخرت هم نابينا و گمراه خواهد بود . اى اسحاق! چشمها نابينا نمىشوند، بلكه دلهايى كه در سينهها هستند نابينا مىشوند . (بر اثر انديشه نكردن) و اين سخن خداوند در كتاب متقن خويش است آنجا كه از زبان انسان ستم پيشه بيان مىكند (10) : «پروردگارا چرا مرا نابينا محشور نمودى با اين كه داراى چشم بوديم؟ (خداوند در جواب) مىفرمايد: همان گونه كه آيات ما براى تو آمد و تو آنها را فراموش كردى، امروز نيز تو فراموش خواهى شد . (11) » گاه امام حسن عسكرى با گوشزد اين خطر كه عدهاى در جامعه عبادت را منحصر در انجام نماز و خواندن نمازهاى مستحبى و گرفتن روزههاى واجب و مستحب مىدانند، بدون آنكه در رمز و راز آن انديشه كنند و يا در زمان و اوضاع آن تعقل نمايند، جايگاه ويژه انديشه و تفكر را اينگونه بيان مىفرمايد: «ليست العبادة كثرة الصيام و الصلوة و انما العبادة كثرة التفكر فى امر الله (12) ; عبادت به بسيارى نماز و روزه نيست، همانا عبادت تفكر بسيار در امر خداوند است» . 2 - ايمان گرائى و سود رسانى: فكر و انديشه، و يا تامل و تدبر آنگاه ارزش حقيقى و عينى خويش را نشان مىدهد كه منجر به ايمان و عمل و تلاش شود وگرنه تفكرى كه بدنبالش ايمان و عمل نباشد مطلوب و كارساز نيست . به همين جهت آن حضرت تاكيد فرمود كه شيعيان به دو خصلت توجه داشته باشند «خصلتان ليس فوقهما شىء الايمان بالله، و نفع الاخوان (13) ; دو خصلت است كه برتر از آن چيزى نيست، ايمان به خداوند و فايده رساندن به برادران (دينى)» . ادامه مطلب |
|